Cách bố trí quán ăn nhỏ luôn là bài toán khiến nhiều chủ quán đau đầu đối với những mặt bằng có diện tích hạn chế bởi mỗi mét vuông đều có giá trị và ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của khách. Một bố cục hợp lý không chỉ giúp tăng chỗ ngồi, giảm tắc nghẽn giờ cao điểm mà còn tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu, tăng doanh thu.
Nếu bạn đang loay hoay tìm cách sắp xếp bàn ghế, phân chia bếp – khu phục vụ hay tối ưu lối đi, bài viết này không chỉ giúp quán đẹp hơn, mà còn giúp bạn kê thêm được 2-3 bàn, tăng doanh thu 20-30% nhờ quy hoạch luồng di chuyển thông minh.
1. Tại sao bố trí không gian khoa học lại quan trọng đối với quán ăn nhỏ?
Việc áp dụng cách bố trí quán ăn nhỏ một cách khoa học quyết định trực tiếp đến khả năng vận hành và hiệu quả kinh doanh, đặc biệt trong những không gian hạn chế.
- Tăng trưởng doanh thu: Với mặt bằng nhỏ, việc bố trí thông minh giúp tận dụng tối đa các “góc chết”, kê thêm được số lượng bàn hợp lý, từ đó phục vụ được nhiều khách hơn giúp tăng doanh thu.
- Nâng cao công suất phục vụ: Sắp xếp hợp lý giúp tăng số lượng bàn ghế mà không gây chật chội, từ đó tối đa hóa số lượt khách trong ngày.
- Tối ưu quá trình vận hành: Phân luồng di chuyển rõ ràng giữa khách – nhân viên – shipper giúp giảm va chạm, hạn chế tắc nghẽn và tăng tốc độ phục vụ.
- Tăng trải nghiệm khách hàng: Không gian thoáng, sạch, dễ di chuyển giúp khách cảm thấy thoải mái và muốn quay lại, ngay cả khi quán có diện tích nhỏ.
2. Các nguyên tắc “vàng”phân chia khu vực cho quán ăn nhỏ
2.1. Tỷ lệ giữa bếp và khu vực ăn uống
Trong quán ăn diện tích nhỏ, việc chia đúng tỷ lệ giữa khu bếp và khu phục vụ khách là yếu tố quyết định không gian có thoáng hay bí, vận hành có trơn tru hay tắc nghẽn.
- Ưu tiên diện tích cho khu vực phục vụ khách: Với mặt bằng dưới 60m², khu ăn uống nên chiếm khoảng 60-70% diện tích, giúp tối đa số bàn ghế và tăng công suất phục vụ.
- Bếp chỉ cần gọn – đủ – hiệu quả: Khu bếp nên bố trí trong 30-40% diện tích, tập trung vào tối giản thiết bị, sử dụng kệ treo, tủ đứng để tiết kiệm không gian.
- Tách biệt mùi và nhiệt: Dù diện tích nhỏ, vẫn nên có vách kính hoặc tường ngăn nhẹ để giảm mùi, đảm bảo trải nghiệm của khách.
2.2. Quy tắc phân luồng lối đi
Trong không gian nhỏ, việc phân luồng lối đi rõ ràng giúp tránh va chạm, giảm tắc nghẽn giờ cao điểm và tăng tốc độ phục vụ.
- Tách biệt lối đi của khách và nhân viên: Khách nên di chuyển theo một trục rõ ràng từ cửa → khu gọi món → chỗ ngồi, tránh giao với lối mang món của nhân viên.
- Lối đi chính (Ưu tiên khách hàng): Cần đảm bảo độ rộng tối thiểu >80cm. Khoảng cách này đủ để khách hàng (thường mang theo túi xách, mũ bảo hiểm) di chuyển thoải mái và hai người đi ngược chiều có thể tránh nhau nhẹ nhàng.
- Lối đi nội bộ (Dành riêng nhân viên): Với các quán siêu nhỏ, bạn có thể thu hẹp lối đi phục vụ giữa các dãy bàn xuống mức “tối thiểu tuyệt đối” là 60cm (vừa đủ 1 người đi nghiêng).
- Ưu tiên lối đi thẳng – hạn chế cua gấp: Đường đi nên thoáng và liền mạch để tránh cảnh nhân viên bị “kẹt” tại các góc hẹp.
- Bố trí khu chờ shipper tách biệt: Đặt gần cửa ra vào để không ảnh hưởng đến luồng khách ăn tại quán và không gây ùn tắc.
- Hạn chế đặt đồ đạc trên lối đi: Tối giản trưng bày, không đặt thùng hàng, bếp phụ, hoặc vật dụng chắn lối để giữ không gian luôn thông thoáng.
2.3. Khu vực thu ngân và để đồ
Trong quán ăn nhỏ, khu thu ngân và khu để đồ cần được bố trí gọn gàng – tập trung – không chiếm diện tích nhưng vẫn đảm bảo vận hành mượt mà.
- Đặt thu ngân gần cửa ra vào: Vị trí này giúp kiểm soát lượng khách ra vào, hỗ trợ thanh toán nhanh và tránh chen lấn với khu phục vụ.
- Ưu tiên quầy thu ngân nhỏ gọn: Tận dụng quầy chữ L hoặc quầy dựng đứng để tiết kiệm diện tích mà vẫn đủ chỗ đặt máy POS, tiền mặt, hóa đơn và vật dụng cần thiết.
- Tách khu để đồ nhân viên: Sử dụng tủ treo hoặc tủ đứng dạng hẹp đặt sát tường để đồ cá nhân, tạp dề, khăn, không làm lộn xộn không gian phục vụ.
- Để đồ khô và vật dụng dự phòng ở khu riêng biệt: Có thể bố trí trên các kệ cao hoặc kho nhỏ phía sau bếp để tránh chiếm lối đi và giữ sự gọn mắt cho khách.
- Giữ khu thu ngân thông thoáng: Không bày quá nhiều vật trang trí, giấy tờ, vật dụng linh tinh khiến quầy trông lộn xộn và chiếm không gian thị giác.
2.4. Tận dụng không gian dọc
Khi diện tích sàn (m2) hạn chế, hãy khai thác tối đa thể tích – khoảng không bên trên (m3). Bất kỳ khoảng tường trống hay trần nhà nào cũng có thể trở thành “nơi lưu trữ” hữu ích:
- Kệ treo tường kịch trần: Thay vì để lãng phí phần tường trên cao, hãy lắp đặt các hệ tủ hoặc kệ gỗ chạy dọc sát trần để làm kho chứa đồ khô (giấy ăn, gia vị dự trữ, bao bì…).
- Treo mọi thứ có thể: Thay vì sử dụng các thiết bị chân đứng chiếm chỗ (như quạt cây, kệ TV), hãy dùng quạt treo tường, TV gắn arm xoay và giá treo ly cốc ngay trên quầy bar.
- Vách ngăn kiêm kệ trang trí: Sử dụng các kệ khung sắt thoáng làm vách ngăn vừa giúp phân chia không gian, vừa có chỗ để bày biện cây xanh, menu hoặc đồ decor mà không làm bí quán.
3. Cách bố trí bàn ghế cho quán ăn nhỏ “ăn gian” diện tích
3.1. Ưu tiên sử dụng bàn ghế ốp tường
Thay vì để lãng phí các bức tường trống, hãy bố trí thêm bàn ghế gắn tường để hạn chế va chạm, tạo luồng di chuyển mạch lạc và giúp quán trông rộng hơn thực tế nhờ không gian mở ở giữa.
- Kích thước: Sử dụng mặt bàn hẹp, chiều rộng chỉ cần 30cm – 40cm chạy dọc theo tường.
- Lợi ích: Phục vụ hoàn hảo cho khách đi 1 mình (chiếm 30 – 40% lượng khách quán ăn nhanh), giúp giảm tải cho các bàn lớn trung tâm.
3.2. Sử dụng loại bàn chữ nhật hoặc bàn vuông
Bàn chữ nhật và bàn vuông luôn là lựa chọn tối ưu cho quán ăn nhỏ vì khả năng linh hoạt và tiết kiệm diện tích vượt trội. Kích thước “vàng” cho quán nhỏ:
- Bàn đôi (2 người): 60cm x 60cm.
- Bàn bốn (4 người): 60cm x 100cm hoặc 60cm x 120cm.
Mẹo chuyên gia: Hãy chọn loại bàn chân trụ giữa (thay vì bàn 4 chân ở 4 góc). Loại chân này giúp khách hàng dễ dàng đưa chân vào gầm bàn, không bị vướng víu và cảm giác ngồi thoải mái hơn hẳn trong không gian hẹp.
3.3. Chọn dùng bàn ghế gấp gọn hoặc không lưng tựa
Bàn ghế gấp gọn hoặc ghế không lưng tựa là giải pháp “ăn gian” diện tích cực hiệu quả cho các quán ăn nhỏ:
- Ghế đôn không tựa: Là lựa chọn số 1. Khi khách ăn xong, ghế có thể đẩy lọt hoàn toàn vào gầm bàn, trả lại 100% diện tích cho lối đi.
- Ghế gấp thông minh: Nếu quán vỉa hè hoặc cafe, dùng ghế xếp lưới/inox để có thể chồng lên nhau hoặc cất gọn vào kho khi vãn khách.
3.4. Cần giữ khoảng cách giữa các bàn tối thiểu 30 – 40cm
Giữ khoảng cách 30 – 40cm giữa các bàn là tiêu chuẩn quan trọng để quán ăn nhỏ vừa đảm bảo công năng vừa không gây bí bách cho khách.
Khoảng cách này đủ để khách có thể ngồi xuống, đứng lên hoặc xoay người mà không va chạm với bàn bên cạnh, đồng thời tạo lối di chuyển nhỏ cho nhân viên phục vụ. Nếu kê bàn quá sát, không gian sẽ trở nên ngột ngạt, khách cảm thấy thiếu riêng tư và khó chịu khi dùng bữa.
4. Các sơ đồ bố trí quán ăn nhỏ cho từng loại không gian
Dù quán có diện tích hạn chế, việc lựa chọn màu sắc, ánh sáng và phong cách trang trí phù hợp theo từng mô hình mặt bằng sẽ giúp không gian trông rộng rãi, thông thoáng và thu hút hơn. Dưới đây là những bí kíp dễ áp dụng cho từng loại không gian phổ biến của quán ăn nhỏ.
4.1. Kịch bản 1: Mặt bằng Ống (Ngang 3 – 4m, Sâu 10m)
Đây là kiểu mặt bằng đi thuê phổ biến nhất đối với các quán bún, phở, cơm bình dân (thường tận dụng tầng 1 của nhà phố).
- Nhược điểm là lối đi rất hẹp.
- Giải pháp: Áp dụng bố trí tuyến tính (Linear Layout).
- Khu vực khách: Bố trí dãy bàn chạy dọc 1 bên tường. Bên còn lại để trống hoàn toàn làm lối đi khoảng 1m để khách và nhân viên bưng bê không bị va chạm.
- Khu vực bếp và thu ngân: Đặt ở cuối nhà hoặc thẳng hàng với dãy bàn ăn để tạo thành một luồng di chuyển thẳng tắp, không gấp khúc.
Lưu ý: Tuyệt đối không kê bàn hai bên tường (trừ khi ngang >4.5m), vì sẽ biến quán ăn thành một “đường hầm” chật chội.
4.2. Kịch bản 2: Mặt bằng Vuông nhỏ (<30m2)
Thường gặp ở các Ki-ốt, gian hàng trong chợ hoặc quán góc phố:
- Ưu điểm là dễ quan sát nhưng rất khó kê nhiều bàn.
- Giải pháp: Gom gọn bếp về góc (Corner Layout).
- Khu vực bếp và thu ngân: Thiết kế hình chữ L ôm sát vào góc trong cùng của quán.
- Khu vực khách: Nhường toàn bộ phần diện tích trung tâm để kê bàn ghế.
Mẹo: Sử dụng bàn vuông ở giữa để dễ ghép bàn và tận dụng các góc chết còn lại để kê bàn đơn/bàn tròn nhỏ.
4.3. Kịch bản 3: Mặt bằng có Gác lửng
Giải pháp cứu cánh cho các quán diện tích sàn quá bé (chỉ 15 – 20m2) nhưng có trần cao là tách tầng chức năng, cụ thể:
- Tầng 1 (Trệt): Chỉ bố trí bếp nấu, quầy thu ngân và 1 – 2 bàn nhỏ cho khách mua mang về/shipper (Take-away) để giữ vệ sinh và thoáng khí.
- Tầng lửng: Dành trọn vẹn làm không gian ăn uống chính (Dine-in). Khách ngồi trên gác sạch sẽ, yên tĩnh và không bị ám mùi dầu mỡ trực tiếp từ bếp.
5. 10 lưu ý cần tránh khi bố trí quán ăn nhỏ
Việc bố trí quán ăn nhỏ sẽ không đạt hiệu quả nếu mắc phải những sai lầm dưới đây, vì chúng làm không gian chật chội, rối mắt và khiến quá trình vận hành trở nên kém mượt mà.
- Nhồi nhét quá nhiều bàn ghế: Việc cố tăng số chỗ ngồi khiến lối đi bị thu hẹp, khách khó di chuyển và nhân viên dễ va chạm khi phục vụ, đặc biệt là giờ cao điểm.
- Lạm dụng màu tối: Các gam màu tối làm không gian nhỏ mất đi sự thoáng đãng, tạo cảm giác nặng nề và thiếu sạch sẽ trong mắt khách.
- Để vật dụng lộn xộn trên lối đi: Đặt thùng hàng, khăn lau, bếp phụ… trên lối đi khiến không gian lộn xộn, cản trở vận hành và mất điểm thẩm mỹ.
- Đặt bếp quá sát khu ăn uống: Việc bếp không được tách biệt khiến quán dễ ám mùi, nóng nực và làm khách cảm thấy khó chịu khi ngồi lâu.
- Lắp đèn thả thấp: Đèn thấp làm trần như “đè” xuống, tạo cảm giác chật và gây vướng víu khi khách ra vào hoặc khi nhân viên mang món.
- Sử dụng trang trí cồng kềnh: Các vật trang trí to, dày hoặc đặt quá nhiều dễ chiếm diện tích thị giác, khiến quán nhỏ càng thêm bí bách.
- Không phân luồng các nhóm di chuyển: Khách, nhân viên và shipper đi chung một hướng dễ gây ùn tắc, chờ đợi lâu và giảm tốc độ phục vụ.
- Thiết kế quầy thu ngân quá lớn: Một quầy quá cồng kềnh sẽ chiếm không gian đáng lẽ dành cho bàn khách và làm bố cục tổng thể mất cân đối.
- Không tận dụng diện tích tường: Khi không dùng kệ treo hay móc treo, đồ đạc chất dưới đất sẽ rất bừa bộn và giảm tính chuyên nghiệp của quán.
- Dùng bàn tròn trong mặt bằng nhỏ: Bàn tròn khó kê sát tường, tốn diện tích và làm giảm khả năng tối ưu số lượng chỗ ngồi so với bàn vuông hoặc chữ nhật.
6. Các câu hỏi thường gặp
6.1. Quán nhỏ có nên dùng bàn ghế sofa hay không?
Cần hạn chế tối đa. Vì Sofa đơn hoặc sofa đôi thông thường rất cồng kềnh, chiếm diện tích và khó di chuyển để ghép bàn. Nếu muốn tạo sự êm ái, sang trọng, hãy sử dụng ghế băng dài (Bench seat) ốp sát tường vừa tiết kiệm lối đi, vừa có thể tận dụng khoảng trống bên dưới chỗ ngồi làm hộc tủ chứa đồ kho cực kỳ tiện lợi.
6.2. Làm sao để quán ăn nhỏ không bị ám mùi thức ăn?
Với không gian kín và nhỏ, máy lạnh không thể khử mùi (thậm chí làm mùi quẩn hơn). Bạn có thể:
- Đầu tư hệ thống hút mùi bếp công suất lớn (quan trọng hơn cả máy lạnh): Đây là khoản đầu tư “đáng tiền” nếu bếp nằm sâu trong nhà. Cần có chụp hút và quạt ly tâm công suất lớn để đẩy mùi ra ngoài ngay lập tức.
- Bố trí bếp ngay cửa ra vào (nếu là quán bình dân): Giúp mùi thức ăn thoát nhanh ra ngoài, hạn chế bay ngược vào khu vực khách ngồi.
Hiểu và áp dụng đúng cách bố trí quán ăn nhỏ sẽ giúp chủ quán tối ưu diện tích, nâng trải nghiệm khách hàng và gia tăng hiệu quả kinh doanh. Khi bạn biết kết hợp hợp lý giữa bố cục, màu sắc, ánh sáng, luồng di chuyển và cách sắp xếp nội thất, một mặt bằng nhỏ vẫn hoàn toàn có thể trở thành không gian thu hút và tạo dấu ấn riêng.
Nếu bạn muốn triển khai cách bố trí quán ăn nhỏ một cách bài bản, đẹp mắt và tiết kiệm chi phí, H3 Group là đơn vị đáng tin cậy để đồng hành. Với thế mạnh trong thiết kế – thi công F&B, đội ngũ H3 Group sẽ giúp bạn biến mọi diện tích nhỏ thành một mô hình kinh doanh tối ưu, hiệu quả và đúng phong cách mong muốn. Liên hệ H3 Group qua Hotline/Zalo: 0886.888.393 để được tư vấn miễn phí và nhận đề xuất bố trí không gian phù hợp nhất với mặt bằng của bạn.
